Depozito İade Sistemi & Tarihi

Depozito İade Sistemleri, dünya genelinde tüketicileri şişe ve metal kutu gibi içecek ambalajlarını geri dönüştürmeye teşvik eden etkili bir modeldir. Sistem, içecek satın alınırken ambalaj için küçük bir depozito bedelinin tahsil edilmesi ve ambalajın belirlenen toplama noktalarına iade edilmesiyle bu bedelin geri ödenmesi esasına dayanır. Bu finansal teşvik, ambalajların çöpe atılmasını azaltarak geri kazanım oranlarını artırır.

Norveç’te uygulanan Depozito İade Sistemi, tek kullanımlık plastik şişelerin yaklaşık yüzde 96’sını geri kazanmayı başarmıştır. Bu yüksek toplama oranı, kaliteli plastiğin döngü içinde kalmasını sağlar ve yeni ürünlere dönüştürülmesini kolaylaştırır. Böylece hem kaynak verimliliği artar hem de yeni plastik üretimine olan ihtiyaç önemli ölçüde azalır.

Madeni para iade mekanizmasına sahip “Boş Konteyner İade ve Taşıma Makinesi” için ilk patent, 13 Eylül 1920 tarihinde Amerika’da Elmer M. Jones ve Sue Walker Vance tarafından alındı. Bu buluş, ambalaj iadesini teşvik eden otomatik sistemlerin temelini oluşturdu.

İlk çalışan “Şişe İade Makinesi” ise 1950’lerin sonlarında İsveçli Wicanders tarafından geliştirildi ve kullanıma sunuldu. Sistemin daha gelişmiş bir versiyonu 1962 yılında Aage Tveitan tarafından tasarlanan “Otomatik Şişe Dönüş Makinesi” oldu. Bu makine Norveç’te Arthur Tveitan ASA tarafından üretildi ve modern depozito iade teknolojilerinin gelişiminde önemli bir kilometre taşı olarak kabul edildi.